اجتماعیتکنالوژی

شبکه‌های اجتماعی و مسئله تمایز!

عنایت الله حکیمی

شبکه‌های اجتماعی جدید، مبدّل به صحنه مسابقه‌ای شده‌اند که در آن، انسان‌ها تلاش می‌کنند تمایز خود را از دیگری نشان دهند. اگر چه به زبان بوردیویی و با فرمول‌بندی لکانی، تمایل به نشان دادن تمایز عامل پویندگی انسان‌ است؛ اما باید اذعان کرد امروز وضعیت به شدّت متناقضی بر شبکه‌های اجتماعی حاکم است: در حالی که عده‌ای تلاش می‌کنند با انتشار محتواهای آن‌چنانی، تمایز خود را از دیگری نشان دهند؛ دقیقاً در همان لحظه بیش از هر زمان دیگری در یک عنصر به هم شبیه شده‌اند: سطحی‌ بودن. به عبارت دیگر،‌ با انتشار مطالبی تلاش می‌کنیم تا نشان دهیم متفاوت هستیم اما دقیقاً چیزی که بسیار نامتمایز و همه‌گیر شده، همین «نمایش» تمایز است. به صورت تاریخی، همواره با میزانی از سطحی‌نگری مواجه بوده‌ایم اما آن چیزی که امروز را از گذشته متفاوت می‌سازد؛ نه سطحی بودن،‌ بلکه پرده‌بردای همه‌گیر و جمعی از این سطحی بودن در جهت نشان دادن تمایز است.

نکته دیگر، منطق کسب رضایت دیگران است که البته از گذشته در سطوح متفاوت بر حوزه رسانه حاکم بوده است. رسانه‌ها تلاش می‌کنند تا به شکل‌های مختلف مخاطبان بیشتری جذب کنند،‌ پس عجیب نخواهد بود که جاذبه کسب رضایت عامه در این حوزه وجود داشته باشد. حال همین منطق به شبکه‌های اجتماعی نیز سرایت کرده و به شکل مهلکی انسان‌ها را به کسب رضایت و خوشآمد دیگران واداشته است. امروز، هر کسی خودآگاه و ناخودآگاه با جاذبه کسب رضایت خاطر دیگران، آن هم به شکل افزایش جمع جبری «لایک»‌ها و «کامنت‌ها» دست و پنجه نرم می کند. این موضوع،‌ انسان‌هایی را تولید کرده است که در حین تلاش برای نشان دادن تمایز، بیش از هر زمان دیگری مطابق میل دیگری عمل می کنند. به زبان لکانی؛ در اکثر این موارد ‌انسان‌ها به ابژه میل دیگری مبدّل می شوند. به بیان دیگر،‌ در حالی که ظاهراً آزادیم، اما بیش از هر زمان دیگری زنجیرها ما را در بر گرفته‌اند؛ زنجیرهایی نامرئی کسب رضایت دیگران.

http://www.facebook.com/new.vision.soci.cultural/

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن