اجتماعی

دوام جنگ و جولان کرونا؛ افغانستان باید در دو جبهه بجنگد

احمدشاه “کهزاد”

با روبرو شدن جهان با کووید-۱۹، افغانستان نیز با چالش های خاص خود روبرو است. این یک لحظات دشوار برای افغانستان است که بطور همزمان در دو جبهه با تروریستان و کرونا ویروس می جنگد. امروز، کووید-۱۹ در تمام نقاط افغانستان گسترش یافته و بنابر گفته وزارت صحت عامه، تا هنوز ۱۵۷۵۰ تن به این ویروس آلوده شده، ۱۴۲۸ مورد بهبود یافته و ۲۶۵ فوتی داشته است. متاسفانه در میان افراد آلوده به کرونا، شماری بزرگ از پزشکان و پرستاران و برخی از مقامات شامل اند. این نشان می دهد که دولت افغانستان با منابع محدود که در اختیار دارد، قادر به کنترل آن به راحتی نیست. مضاف بر گسترش کووید 19، جنگ و خشونت در کشور نیز متوقف نگردیده و دوشادوش کرونا از مردم افغانستان قربانی می گیرد. طالبان پس از سه روز آتش بس در ایام عید، حملات شان را بر مواضع نیروهای امنیتی متوقف نساخته است. چنانچه در آخرین مورد، در اثر حمله آنها به پاسگاه نیروهای سرحدی در ولسوالی دندپتان ولایت پکتیا ۱۴ تن از نیروهای امنیتی کشته شده ‌اند. در چنین شرایط دشوار که وصف آن رفت، پیامدهای منفی کووید-19 از منظر امنیتی و سیاسی چیست؟
مسلما، بیماری کووید-۱۹ به منزله یک تهدید جهانی است که در اسرع زمان باعث نابودی هزاران نفر می گردد. این ویروس به دلیل گسترش سریع آن در میان مردم، این اجازه را به دولت ها نمی دهد که به امور مهم دیگر رسیدگی نماید. با همه گیری ویروس، اقتصادی کشورها ضعیف و سرانجام منجر به رکود اقتصادی می شود. فقر گسترده تر می شود و مردم برای یافتن نان دست به انجام هر کاری می زنند و از هیچ گونه دستورات اجتماعی و قانون پیروی نمی کنند. بی نظمی و هرج و مرج بالقوه به دلیل گرسنگی باعث آشوب در کشور می گرددد و احتمالا به سقوط نهاد دولت ها و یا حد اقل نهادهای امنیتی منجر می گردد. با این پیش فرض، در کشور فقیر مانند افغانستان که اقتصاد آن وابسته به کمک های بیرونی است و دارای وضعیت سیاسی شکننده و سیستم بهداشتی ضعیف است، گسترش کووید-۱۹می تواند یک تهدید بزرگ برای امنیت ملی افغانستان باشد و دست کم گرفتن این ویروس برای کشور می تواند عواقب ناگوار داشته باشد. نمونتا، اعتراض خونین باشندگان فیروز کوه در ولایت غور در ۲۰ ام ماه گذشته علیه دولت محلی به دلیل عدم توزیع کمک های بشر دوستانه که سپس به خشونت تبدیل کشیده شد و در نتیجه پنج غیرنظامی از اثر شلیک مرمی توسط پولیس کشته و 29 تن دیگر نیز زخمی شدند، از منظر امنیتی می تواند جز از تأثیرات منفی کووید-۱۹ باشد. قطعا در صورت شیوع بیشتر ویروس کرونا و تمدید قرنطینه ، مصرف بودجه کووید-۱۹ و قطع برنامه توزیع نان به خانواده های نیازمند، ما در بسیاری از مناطق کشور شاهد حوادث مشابه فیروز کوه در روزهای آینده خواهیم بود. امروزه، بیش از نیمی از جمعیت افغانستان زیر خط فقر زندگی می کنند و به شدت تحت تأثیر فقر و گرسنگی قرار دارند. کارگرانی روز مزد که به دلیل شیوع کووید-۱۹ اجازه کار در بیرون از منازل را ندارند، امروزه نان قاق خریداری می کنند و از آن استفاده می کنند. از دید آنها، احتمال خطر مرگ از ناحیه فقر و کووید-۱۹ مساوی است. من به شدت معتقدم که گسترش فقر و تنگدستی در کشور می تواند تهدیدی بزرگ برای امنیت افغانستان باشد. با گسترش فقر و همه گیری کووید-۱۹، مردم در برابر دولت خواهند ایستاد و برای زنده ماندن شان، دست به انجام هر کاری خواهند زد. امنیت عمومی شهر در اسرع زمان مختل می گردد و گراف سرقت های مسلحانه بیش از پیش بلند می رود و مضاف بر این، مردان با شکم خالی برای یافتن لقمه نانی، سر انجام با طالبان و گروه های تروریستی یکجا می شوند و آنگاه علیه نیروهای امنیتی افغانستان می جنگند.
به موازات فقر و گسترش ویروس کووید-۱۹ در کشور، طالبان نیز جنگ و خشونت شان را متوقف نکرده اند. در سه روز اتش بس یک مورد قتل و پس از آن، دست کم ۱۶ نیروی امنیتی جان باخته است. نقض آتش بس در روزهای گذشته به وضوح نشان می دهد که طالبان تسلط کامل بر افراد تحت امر شان و توان برقراری آتش‌بس را ندارند. گروه طالبان مکررا تقاضای آتش بس دایمی را رد می کنند چون آنها توان برقراری آتش‌بس ندارند و ترس از حملات متعدد افراد سرکش این گروه، رهبران طالبان را دچار تردید کرده است. قطعا آن‌ها بیم دارند که حکومت افغانستان ناتوانی طالبان را مستند سازی نموده و به خورد مردم افغانستان و جامعه جهانی بدهد. من فکر می کنم اکنون که طالبان قسما مشروعیت یافته‌اند تا دست‌ یابی به اوضاع ایده‌آل شان دست از شورش‌ گری و حملات شان علیه نیروهای امنیتی افغانستان نخواهند کشید و به آتش‌بس دایمی تن نخواهند داد. چون آنان معتقد اند که با تشدید جنگ و خشونت می توانند که حکومت افغانستان را وادار به مذاکره کنند تا خواسته‌های ریز و درشت ‌شان بر کرسی بنشیند. اکنون که حکومت افغانستان درگیر مبارزه با بحران کرونا است، طالبان می خواهند که از وضعیت بحرانی پیش آمده به نفع شان استفاده کنند. چون گروه های تروریستی در قلمروهای فعالیت شان، اغلب در انتظار بحرانی شدن اوضاع اند. این گروه ها با پدیدار شدن بحران های ناشی از نوسانات سیاسی، اقتصادی و یا مریضی صعب العلاج نظیر کرونا، حملات شان را بر نیروهای دولتی شدت می بخشند با وارد کردن فشار مضاعف روی دولت، می خواهند به خواسته های شان دست پیدا کنند. در این بحبوحه، تنها مورد امیدوار کننده حل و فصل بحران سیاسی است که ظاهرا برطرف شده است اما نگرانی مردم هنوز پابرجا است. ما امیدواریم که بحران سیاسی مجدداً ظهور نکند و برنامه ها و پروگرام های دولت افغانستان را که الزاما به سرعت و دقیق اجرا شود را متاثر نسازد. اکنون که بحران سیاسی برطرف شده و سیاسیون تصمیم به تقسیم قدرت گرفته اند، توقع می رود که دولت افغانستان در امر مبارزه با تروریسم و نبرد با پاندمیکرونا تمام سعی و تلاشش را انجام دهد.
نتیجه بندی
گسترش کووید-۱۹ را باید و شاید یک تهدید بزرگ برای امنیت و سلامت افغانستان دانست. قطعا نادیده گرفتن این ویروس عواقب منفی برای مردم افغانستان دارد. همکاری گسترده بین المللی به منظور کنترل و مبارزه با کووید-۱۹ ضروری است و دولت ها باید برای از بین بردن این ویروس کشنده با هم همکاری کنند. مطمئناً ، کشور فقیری مانند افغانستان که سیستم بهداشتی ضعیف دارد و اوضاع سیاسی آن شکننده و اقتصاد آن به حمایت خارجی بستگی دارد، کرونا ویروس می تواند تهدیدی جدی برای امنیت و سلامت آن است. امیدوارم دولت مردان افغانستان در امر دخل و خرج بودجه کووید-۱۹ دقت لازم نمایند و همچنان مردم افغانستان در نابودی کرونا با دولت همکار باشند و به قیوردات ها و محدودیت های که از طرف حکومت وضع می گردد، حرمت بگذارند.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
بستن